Menu

door Tiana Wilhelm, directeur Musea Zutphen

Musea Zutphen - Locatie, locatie, locatie

30-01-2017    Door: Tiana Wilhelm, directeur Musea Zutphen

Wie ooit een huis heeft gekocht of verkocht, weet dat makelaars als belangrijkste waardekenmerk de locatie van het pand noemen. Het is zelfs ‘selling point’ 1, 2 én 3. Dus niet die mooie keuken, niet de badkamer met jacuzzi en niet de ruime serre, want smaken verschillen en interieur en exterieur van een pand kunnen veranderd worden; maar de locatie niet. Als trotse museumdirecteur van de vernieuwde Musea Zutphen, het Stedelijk Museum Zutphen en Museum Henriette Polak, die medio mei aanstaande heropenen in het prachtige stadspaleis Hof van Heeckeren, ben ik ervan overtuigd dat de musea zelf de voornaamste bezoekreden zijn. Toch speelt ook hier de locatie - het ’s Gravenhof - een heel belangrijke rol.

Het ’s Gravenhof ligt in het hart van de historische binnenstad van Zutphen. Zutphen is een van de oudste steden van Nederland en het ’s Gravenhof is het oudste plein van deze Hanzestad. Hier begon de geschiedenis van Gelderland. Geen loze claim, want  vanaf de vroege middeleeuwen was het plein het machtscentrum van de graven van Hamaland, de graven  van Zutphen en de graven van Gelre. Hier verbleven de bisschop van Utrecht en de Duitse koning als zij op doorreis waren en hier werd toen al recht gesproken. Ook was het ’s Gravenhof de plek waar de Gelderse landdagen werden gehouden. Geen wonder dus deze bijzondere plek als archeologisch rijksmonument is  aangemerkt,  het is een rijke archeologische ‘bron’ , zoals bezoekers van het Stedelijk Museum Zutphen zullen merken.

Het ’s Gravenhof wordt omringd door meerdere rijksmonumenten, zoals onze overbuurman de imponerende Walburgiskerk met kettingbibliotheek de Librije en onze linkerbuur Huize van de Kasteele (waarin het Hampshire Hotel en het museumcafé is gevestigd). Zowel Huize van de Kasteele als het Hof van Heeckeren waren oorspronkelijk woonhuizen van de familie van Heeckeren.  Een grote familie, in omvang en aanzien, die haar stempel heeft gedrukt op Gelderland. Niet alleen doordat zij belangrijke posten vervulden in bestuur en leger, maar ook doordat zij veel verschillende landgoederen, huizen en kastelen in Gelderland en Overijssel hebben gesticht en/of hebben bewoond.  Ik noem er slechts een paar: Kasteel Ruurlo,  Sonsbeekpark in Arnhem,  Kasteel De Wiersse in Vorden.  Allemaal locaties met een grote, toeristische aantrekkingskracht.

Ik verbeeld mij zo dat de familie Van Heeckeren in hun nopjes zouden zijn met de nieuwe bestemming van hun stadspaleis. Vanzelfsprekend besteden wij aandacht aan hun roemruchte geschiedenis en die van andere adellijke families, waaronder de familie Van der Capellen met wie zij vaak op gespannen voet stonden. Voor fans van Downton Abbey: u hoeft niet ver te reizen om te genieten van de pracht en praal van aristocratische families en van hun meeslepende levensverhalen. Zutphen en de Achterhoek hebben u op dit gebied meer dan genoeg te bieden.

Iemand anders van wie ik denk dat zij zich thuis zou voelen in ons nieuwe pand is Henriette Polak, de naamgeefster van ons kunstmuseum.  Henriette Polak werd als Henriette Schwarz op 7 november 1893 in Zutphen geboren. Haar familie vergaarde een aanzienlijk vermogen door de productie en handel van geur- en smaakstoffen en het was dit kapitaal dat haar in staat stelde om mecenas te worden van veel maatschappelijk en culturele doelen. Daarbij liet Henriette Polak het niet bij het doneren van geld. Zij was altijd actief betrokken bij elk initiatief dat mede door haar van de grond kwam, of het nu ging om het Humanistisch Verbond , waarvan zij ‘de moeder’ wordt genoemd, of het Rosa Spierhuis,  het bekende woon- en werkcentrum voor (ex)kunstenaars en wetenschappers. Dankzij haar financiële steun en inzet werd in 1975 Museum Henriette Polak geopend. Een museum dat, tegen de toenmalige tijdsgeest in, liet zien dat de vitaliteit en verscheidenheid van figuratieve kunt blijvende museale aandacht verdiende. De oprichters van het museum, een groep bevriende kunstenaars met sterke banden met de Rijksakademie in Amsterdam, maakten zich daar namelijk zorgen over. Abstracte en conceptuele kunst dreigde kunst die zich baseerde op de zichtbare werkelijkheid te verdringen, vreesde zij. Een ongegronde vrees weten wij inmiddels, maar Zutphen heeft er wel hét museum voor modern-klassieke schilder- en beeldhouwkunst in Nederland aan overgehouden. 

De Musea Zutphen maken zich samen met onze collega’s in de Achterhoek sterk voor om inwoners en bezoekers bewust te maken dat onze regio niet alleen heel rijk is aan natuurschoon, maar ook aan historie en kunst. Veel te veel om in een dag te ervaren. En waarom zou u zich ook tot een dag beperken met zoveel gastvrije en comfortabele hotels, bed & breakfasts en campings tot uw beschikking? Om maar over culinaire verlokkingen en bijzondere winkels te zwijgen. Wat wij allen gemeen hebben, is de wens om u  onvergetelijke ervaringen en een gevoel van thuiskomen te bezorgen. Ons brede aanbod garandeert dat er voor iedereen wat wils is. Ik zou u willen voorstellen om uw verkenning van Gelderland en de Achterhoek deze zomer in Zutphen te laten beginnen. Begin bij het historische begin: het ’s Gravenhof en ervaar daarna alle locaties, locaties, locaties die deze omgeving zo de moeite waard maakt.

Brochure Musea Achterhoek

Bekijk hieronder de brochure Musea Achterhoek. Ook verkrijgbaar bij deelnemende musea, VVV’s en TIP’s in de Achterhoek.

Nieuwe Brochure Musea Achterhoek - verkrijgbaar bij deelnemende musea